19 مه

خشکی چشم

خشکی چشم

خشکی چشم به وضعیتی گفته می شود که اشک ،  در مرطوب کردن سطح چشم ها دچارعدم توانایی می گردد. ناکافی بودن اشک می تواند به علل مختلفی اتفاق بیفتد. به عنوان مثال ممکن است اشک به میزان کافی تولید نشود یا با حداقل  کیفیت تولید شود. یکی از عملکردهای اشک چشم محفاظت از چشم در برابر عفونت می باشد ، بنابراین با کم شدن میزان آن احتمال ابتلای چشم به عفونت افزایش خواهد یافت.

اشک متشکل از 3 ترکیب اصلی می باشد تحت عناوین آب ، چربی و موکوس. خشکي چشم می تواند در صورت بروز اختلال در هر یک از این ترکیبات به وجود آید.

 

خشکی چشم

دلایل خشکی چشم

خشکي چشم می تواند به دلایل مختلفی رخ دهد در ادامه به معرفی شایع ترین علل خشکي چشم خواهیم پرداخت.

  • کهولت سن
  • ناکافی بودن ویتامین A
  • آسیب به سطح چشم
  • جراحی چشم با لیزر
  • استفاده طولانی از لنز
  • استعمال دخانیات
  • مصرف داروهای ضد فشار خون ، ضد افسردگی ، پیشگیری از بارداری ، پارکینسون
  • مصرف داروهای خاص از قبیل دکونژستان و آنتی هیستامین
  • بیماری هایی نظیر دیابت ،اختلال عملکرد تیروئید ، سندرم شوگرن ، لوپوس ، روماتوئید آرتریت و اسکلرودرما

علائم خشکي چشم

خشکي چشم با علائم و نشانه هایی همراه است که عبارتند از :

  • احساس سوزش در چشم ها
  • خارش چشم
  • احساس خراشیده شدن چشم
  • خستگی چشم ها
  • احساس درد در چشم
  • حساسیت به نور
  • قرمزی چشم
  • تاری دید
  • ریزش بیش از اندازه اشک از چشم
  • عدم تعادل در ترکیب اشک
  • ایجاد رشته‌ های مخاطی در داخل یا اطراف چشم
  • احساس وجود جسم خارجی در چشم
  • عدم توانایی در رانندگی به هنگام شب

 

خشکی چشم

خشکی چشم و میگرن

در بررسی های صورت گرفته اینطور عنوان می شود که افراد مبتلا به میگرن به ویژه افراد میانسال مبتلا به سردردهای میگرنی  بیشتر در معرض ابتلا به بیماری خشکي چشم هستند.

طبق مطالعات صورت گرفته توسط متخصصان آمریکایی که بر روی ۷۳ هزار نفر و به مدت ۱۰ سال صورت گرفته و همچنین با بررسی داروهای مورد مصرف این افراد و مواردی از این دست ، می توان اذعان داشت که افراد مبتلا به میگرن در مقایسه با افراد دیگر به میزان حدودا ۲۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری می باشند.

مطالعات این دانشمندان حاکی از آن است که با افزایش سن بخصوص در خانم ها احتمال بروز این عارضه افزایش می یابد.

تشخیص خشکي چشم

در صورت مواجهه با علائم فوق حتما به پزشک متخصص مراجعه نمایید. پزشک ، جهت مشخص نمودن دلیل خشکي چشم ، از روش های زیر استفاده می کند :

  1. معاینه کلی چشم جهت بررسی سلامت چشم
  2. بررسی کیفیت اشک
  3. تعیین میزان حجم اشک
  4. ممکن است پزشک متخصص ، از طریق آزمون شیرمر (Schirmer test) میزان اشک را مورد بررسی قرار دهد. بدین صورت که در بخش زیرین پلک فرد نوار‌های کاغذی نقطه داری را قرار می دهد و پس از گذشت 5 دقیقه به اندازه گیری بخشی از نوار که توسط اشک خیس شده است می پردازد.
  5. بررسی الگوهای قرنیه جهت تعیین مدت زمانی که طول می کشد تا اشک چشم تبخیر شود.

پیشگیری از خشکي چشم

چنانچه دچار خشکي چشم هستید جهت پیشگیری از این وضعیت ، می بایست شرایطی که منجر به بروز این عارضه می شوند را شناسایی نمایید.

در ذیل راهکارهایی برای جلوگیری از خشکي چشم را بیان می نماییم :

  • مرطوب نگه داشتن هوا ، به عنوان مثال استفاده از دستگاه بخور جهت ایجاد رطوبت در فضای منزل
  • استفاده از عینک آفتابی
  • استراحت دادن به چشم طی انجام کارهای طولانی مدت
  • ایجاد فاصله مناسب چشمی طی انجام اموری که به تمرکز چشم نیاز دارند مانند خواندن کتاب و غیره
  • قرار دادن صفحه کامپیوتر پایین تر از سطح چشم ، چرا که بالا بودن صفحه کامپیوتر از سطح چشم منجر به اختلال در تبخیر اشک چشم می شود.
  • پرهیز از دمیدن هوا در چشم ، به طور مثال قرار ندادن مستقیم چشم ها در معرض تهویه ، سشوار ، بخاری ماشین و غیره
  • پرهیز از استعمال سیگار و قرار گرفتن در معرض دود
  • شستشوی چشم ها در صورت خشکي چشم خفیف

 

خشکی چشم

داروهای ایجاد کننده خشکي چشم

برخی از دارو‌ها ممکن است منجر به خشکي چشم شوند.از پر مصرف ترین و رایج ترین این داروها می توان موارد زیر را نام برد :

  • دارو‌های ادرار آور که جهت درمان پرفشاری خون تجویز می شوند.
  • داروهای مهار کننده‌ گیرنده بتا که جهت درمان پر فشاری خون و بیماری ‌های قلبی مورد استفاده قرار می گیرند.
  • داروهای ضد حساسیت
  • داروهای خواب آور
  • دارو‌های اعصاب
  • دارروهای مسکن
  • داروهای اکوتان و ایزوتریتینوئین ، در اکثریت موارد امکان قطع مصرف این داروها ممکن نیست ، بنابراین جهت درمان خشکي چشم می بایست علائم این عارضه را با استفاده از قطره های چشمی کنترل نمود.

درمان خشکی چشم

خشکي چشم عارضه ای است که حتما باید تحت درمان قرار گیرد ، زیرا در صورت عدم درمان و تشدید خشکي چشم ممکن است عوارضی چون ایجاد مشکل در انجام کارهای روزمره ، اختلال در دید ، زخم قرنیه ، التهاب چشم و سایش سطح قرنیه شود.

به طور کلی درمان خشکي چشم به دو روش افزودن اشک و حفظ اشک انجام می گیرد.

  • درمان خشکي چشم با روش حفظ اشک

در این روش ممکن است ، چشم پزشک اقدام به بستن مجاری اشک بصورت موقتی یا دائمی نماید. به کمک بستن مجاری اشکی می تواند اشک چشم را ذخیره نموده و به مدت طولانی چشم را مرطوب نگه دارد.

  • درمان خشکي چشم با افزودن اشک

در این روش پزشک متخصص با استفاده از اشک مصنوعی به جای اشک طبیعی اقدام به مرطوب نگه داشتن چشم می نماید.

 

خشکی چشم

راه های درمان خشکي چشم

  • کاهش التهاب پلک

غدد چربی موجود در چشم موظف به حفظ چربی در داخل چشم می باشند ، چنانچه لبه پلک ها دچار التهاب گردد می تواند منجر به از بین رفتن این غدد گردد.

به منظور کاهش این التهابات ، پزشک متخصص ممکن است به تجویز آنتی بیوتیک اقدام نماید.

  • کنترل التهاب سطح چشم

جهت کنترل التهاب سطح چشم از قطره های چشمی حاوی سیکلوسپروین یا کورتیکوستروئید ها استفاده می شود ، البته این موارد سیستم ایمنی را تضعیف می کنند لذا برای استفاده به مدت طولانی ممکن است اثرات جانبی ایجاد نمایند.

  • کاشت های چشمی

در صورتی که به کمک اشک مصنوعی علائم خشکي چشم درمان نگردد ، می توان از طریق وسایل کاشت شونده داخل چشمی اقدام به درمان نمود. مکانیزم آنها به گونه ای است که تدریجا حل شده و ماده ای که مناسب چرب و مرطوب کردن چشم است و در قطره های چشمی موجود است را آزاد می نماید.

  • داروهای محرک اشکی

برخی داروها از قبیل پیلکارین ، سویمیلین ، کولینرژیک تولید اشک را افزایش می دهند و در قالب قطره های چشمی ، ژل و قرص رایج هستند.

  • قطره های چشمی ساخته شده از خون

این قطره ها موسوم به سرم خون اوتولوگ می باشند و عموما در مواردی که علائم خشکي چشم شدت یافته و هیچ یک از راه های درمانی پاسخگو نبوده باشد مورد استفاده قرار می گیرند.

جهت تولید این قطره ها ، نمونه ای از خون بیمار به منظور برداشت گلبول های قرمز مورد پردازش قرار می گیرد و در نهایت با یک محلول حاوی نمک آمیخته می شود.

  • استفاده از لنزهای طبی

در مواردی که خشکي چشم بسیار شدید است ، استفاده از لنزهای طبی بخصوصی تحت عنوان لنزهای بانداژ یا لنزهای اسکلرا به منظور حفاظت از سطح چشم توصیه می شود.

  • پرتودرمانی و ماساژ پلکی

این تکنیک برای افراد با خشکی شدید چشمی مورد استفاده قرار می گیرد که پس از ماساژ پلک ها با ایجاد ضربان شدید در درمان خشکي چشم موثر است.

  • بستن مجاری اشکی

در برخی موارد ممکن است ، پزشک متخصص جهت حفاظت از سطح چشم در مقابل از میان رفتن سریع اشک از چشم این روش را توصیه می نماید.

  • بازکردن غدد چربی

چنانچه خشکي چشم در اثر انسداد غدد چربی ایجاد شده باشد ، می توان با ضربان حرارتی موسوم به LipiFlowن را درمان نمود. فرآیند درمان در این روش بدین صورت است که طی درمان ، دستگاهی مشابه دستگاه چشم شوی روی چشم قرار می گیرد و با ایجاد ماساژ آرام روی پلک پایینی آغاز به درمان می نماید.

 

خشکی چشم

درمان خشکی چشم با استفاده از قطره حاوی آنزیم

این روش به درمان خشکي چشم توسط قطره ‌های چشمی حاوی آنزیمی به نام DNase می نماید و به طور کلی این آنزیم می تواند مواد نوکلئیک اسید روی سطح چشم را تجزیه نماید.

قطره های معمولی و قطره های حاوی آنزیم DNase جهت درمان خشکي چشم ، توسط محققان مورد بجث و بررسی قرار گرفته است

طبق نتایج حاصل شده می توان گفت ، افرادی که از قطره‌ های حاوی آنزیم استفاده می ‌کنند در مقایسه با افرادی که از قطره های عادی استفاده می کنند سوزش ، خارش و عوارش کمتری دارند.

پروتئین‌ های DNA سطح چشم در بیماری های مرتبط با خشکي چشم تحت الشعاع قرار می گیرند و همچنین میزان سلول ‌های سفید خون ( نوتروفیل ) افزایش می ‌یابند. سلول های سفید خون مسئول آزاد سازی پروتئین ‌های DNA سطح چشم می باشند ، لذا این مسئله منجر به بروز التهاب می گردد.

در افراد مبتلا به خشکي چشم ، ترشح این آنزیم  به میزان کافی نمی باشد.

در حالت کلی ، این آنزیم موظف به حذف DNAو مواد زائد از سطح چشم می باشد ، لذا قطره ‌های حاوی این آنزیم باعث درمان خشکي چشم می شوند.

درباره نویسنده

پاسخ